5
Bildiri
Ey emekçi halk! Emperyalizmin ve yerli işbirlikçilerinin, yani parababaları düzeninin çarkları, bugün çocuklarımızın geleceğini eziyor. 2024-2025 eğitim-öğretim yılının başlangıcında, çocuklarımızın anayasal hakkı olan eğitim, AB ve ABD emperyalistlerinin dayattığı politikalar ve onların sadık uşağı AKP-giller’in ellerinde bir ticarethaneye dönüşmüştür. Kırtasiye masraflarındaki yüzde 300’lük, okul kıyafetlerindeki yüzde 200’lük fahiş fiyat artışları, bu düzenin maskesini düşürmektedir. Okul kapılarında her geçen gün daha fazla boş beslenme çantası görüyoruz; bu, sadece ekonomik bir kriz değil, çocuklarımızın geleceğine karşı işlenen bilinçli bir cinayettir. İktidarın sadaka kabilinden sunduğu yardımlar, yoksulluğu hafifletmek bir yana, halkın onurunu çiğnemektedir. Bu bildiri, mevcut düzenin yarattığı sefalete karşı bir isyan çağrısıdır. Eğitimde ve toplumda gerçek adalet, ancak topyekûn bir halk mücadelesiyle sağlanacaktır.
Giriş
Büyük ustamız Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın dediği gibi, “Toplumun her şeyden önce emekçi sınıflar için bir cehennem olmasını ortadan kaldırmak” en temel görevimizdir. Bugün, o cehennemin en keskin alevleri, çocuklarımızın okullarda karşılaştığı sefalettir. Yüksek enflasyon ve yaygın işsizlik, eğitimi bir borç tuzağına dönüştürerek emekçi ailelerin belini kırmaktadır. Sınıfsal sömürü, eğitimde eşitlik ve adalet masallarını paramparça etmiştir. Bu kapsamlı analizde, sadece kuru verileri sıralamıyor, aynı zamanda bu cinayeti işleyenlerin yüzüne bir tokat gibi çarpıyoruz!
Bölüm 1: Eğitimin Yükselen Maliyeti: Parababaraları Düzeninin Ticarileştirme Hamlesi!
1.1. Fahiş Fiyat Artışları ve Eğitimin Ticarileşmesi: Çocuklarımızın Geleceği Sınıflı Düzenin Çarklarında Eziliyor!
Yeni eğitim-öğretim yılı, çocuklarımızın geleceğinden çalınan bir dönem olarak başlamıştır. Kırtasiye ve okul kıyafetlerindeki fahiş fiyat artışları, emekçi aileleri borç batağına sürüklemektedir. Dün 1.200 TL olan bir kırtasiye seti, bugün 3.500 TL’ye fırlamıştır!1 Bu, bir yıl içinde yüzde 300’e varan bir soygundur!1 Aynı soygun, okul kıyafetlerinde de devam etmektedir; devlet okulları için temel kıyafet maliyeti 2.000 TL’yi bulmaktadır.3 Özel okullardaki fiyatlar ise devlet okullarının 2-3 katına çıkarak yıllık 6.000 TL’ye ulaşmaktadır. Bu, eğitimin nasıl bir ticarethaneye dönüştürüldüğünün somut kanıtıdır!3 Unutmayın, son yedi yılda bir öğrencinin toplam okul masrafı yüzde 1074 gibi akıl almaz bir oranda artmıştır!5 Eğitim bir hak olmaktan çıkarılmış, sermayenin bir pazarı haline getirilmiştir!1
1.2. Hane Halkı Bütçesinde Yaratılan Çıkmaz: Borçlanma ve Sefaletin Zinciri
Bu kirli düzenin dayattığı sefalet, asgari ücretli aileleri “çocuğumun eğitimini mi, yoksa evimin kirasını mı ödeyeceğim?” ikilemine sürüklemektedir.1 TÜİK’in yayımladığı istatistikler, bu gerçeği örtbas etmeye çalışan bir yalan makinesidir. Resmi rakamlar, devletin eğitim harcamalarındaki payının arttığını göstermektedir, ancak bu, enflasyonla şişirilmiş nominal bir artıştan ibarettir.6 Öğrenci başına yapılan harcama, 2021’de 15.500 TL iken 2023’te 49.045 TL’ye yükselmiştir.6 Bu sahte artışlar, ailelerin sırtından alınan yükün ne kadar ağırlaştığını gizlemek için sunulmaktadır.
Gösterge 2021 2022 2023
Toplam Eğitim Harcaması (Milyar TL) 344,3 6 587,4 7 1.130,8 8
Devlet Payı (%) 72,5 6 79,1 7 83,5 8
Hanehalkı Payı (%) 22,0 6 10,0 7 7,9 8
Öğrenci Başına Harcama (TL) 15.500 6 25.143 7 49.045 9
Bu tablo, yalanlar düzeninin kendi verilerinden derlenmiştir.6
Bölüm 2: Okullarda Gıda Güvenliği Krizi: Sömürünün En Acımasız Yüzü
2.1. Boş Beslenme Çantaları: Utancın Resmi, Sefaletin Aynası
Ekonomik krizin en acımasız ve en utanç verici yansıması, çocuklarımızın boş beslenme çantalarıdır! Öğretmenler, bu dramatik tabloya her gün şahitlik etmektedir.10 Besin değeri olmayan, sadece karın doyurmaya yönelik bir poğaça veya bir parça peynirle okula gelen çocuklar, bu düzenin çürümüşlüğünü haykırmaktadır.10 Beslenme çantasına konacak bir parça meyve veya proteinin bile bir lüks haline gelmesi, bu sistemin halka reva gördüğü sefaletin somut göstergesidir.
2.2. Beslenme Yetersizliğinin Çocuk Sağlığına ve Geleceğine Yıkıcı Etkileri
Yetersiz beslenme, çocuklarımızın bedenlerini ve zihinlerini kemirmektedir. Akademik araştırmalar, her beş öğrenciden birinin “yüksek riskli beslenme sorunu” yaşadığını ortaya koymaktadır.11 Bu, sadece anlık bir açlık değil, kalıcı sağlık sorunlarına ve gelecek katliamına yol açan bir yıkımdır.12 Aç kalan bir çocuk, dersine odaklanamaz, öğrenemez ve bu durum, yoksulluğun nesilden nesile aktarıldığı bir kısır döngü yaratır.13 Bu döngü, çocuklarımızın geleceğinin kasıtlı olarak çalındığının kanıtıdır!
Bölüm 3: Gündem Siyaseti, Boş Vaatler ve İktidarın İhaneti
İktidar ve onun yandaşları, halkın gerçek gündemini saptırmak için her türlü oyunu oynamaktadır. Ülkeyi kasıp kavuran enflasyon, işsizlik ve açlık gizlenmeye çalışılırken, suni gündemlerle halk uyutulmaktadır. Meclisteki düzen partileri, halkın açlığından, yoksulluğundan bahsetmek yerine, iktidar ve muhalefet tiyatrosu oynayarak gerçek sorunları perdeliyor. Oysa bizim gündemimiz bellidir: Çocuklarımızın aç karnı, velilerimizin borçları, eğitimde ticarileşen düzen ve emperyalistlerin sömürüsüdür.
3.1. Kamusal Destek Mekanizmalarının Sınıfsal Yüzü ve İktidarın İhaneti
Bu düzenin sadaka politikaları, halkın öfkesini dindirmek için bir oyalama taktiğidir. MEB’in ücretsiz yemek programı, sadece “taşımalı eğitim” kapsamındaki 1 milyon öğrenciye ulaşmaktadır 14, milyonlarca çocuğu ise açlığa mahkûm bırakmaktadır! 14 İBB gibi yerel yönetimlerin çabaları takdire şayandır, ancak bu tür pilot uygulamalar, ulusal bir sorun için bir çözüm olmaktan uzaktır. Sosyal destek programları, halkı bürokratik engeller ve damgalanma yoluyla aşağılamaktadır. Bu parçalı sistem, halkın gerçek hakkını değil, sadakayı layık görmektedir.
3.2. Kaynak Aktarımında Sınıfsal Tercih ve İktidarın İhaneti
Çocuklara ücretsiz yemek sağlanması için “kaynak yok” diyen iktidar, özel meslek liselerine ve belirli yandaş kuruluşlara milyarlarca liralık teşvikler ve kaynaklar aktarmaktadır!18 Bu durum, sorunun kaynağının bir kaynak yetersizliği değil, bilinçli bir sınıfsal tercih olduğunu haykırmaktadır! Onların tercihi, emekçinin çocukları değil, sermayenin kârıdır!
Bölüm 4: Yoksulluk, İşsizlik ve Gelecek Hırsızlığı Döngüsü
4.1. Eğitimin Ekonomik Fırsatlara Etkisi: Borç Tuzağı
Eğitim, yoksulluktan kurtuluş için bir araç olmak yerine, halkın çocukları için bir borç tuzağına dönüşmüştür.13 TÜİK verileri, yükseköğretim mezunlarının işsizlik oranının arttığını göstererek bu paradoksu gözler önüne sermektedir.19 Aileler, büyük borçların altına girmekte ancak çocuklarının iyi bir iş bulacağının garantisi yoktur.13 Bu, halka karşı oynanan kirli bir kumardır!
4.2. Yoksulluğun Eğitimi Kısıtlayan Kalıcı Etkileri: Çocuklarımız Sokağa Atılıyor!
Ekonomik zorlukların yol açtığı maliyetler, çocuklarımızı eğitimden koparmaktadır. Sivil toplum raporları, okullara kayıtlı öğrenci sayısının bir milyondan fazla azaldığını ve eğitim sistemi dışındaki çocuk sayısının bir yılda yüzde 38.4 oranında arttığını göstermektedir.18 Bu çocuklar, bu düzen tarafından terk edilmiş, sokağa itilmiştir. Unutmayın, yoksulluk, yalnızca maddi yoksunluk değil, aynı zamanda umudun ve hayallerin de yok edilmesidir.20
Bölüm 5: Çözüm Çağrısı: İktidarın Değil, Halkın Eşitliği İçin Mücadele!
Bu bildiri, Türkiye’de eğitim hakkının sistemli bir tehdit altında olduğunu ilan etmektedir. Bu tehdit, doğrudan emperyalist-kapitalist düzenin emekçi halka dayattığı sömürünün bir sonucudur. Artık susma ve bekleme vakti değildir! Biz, İşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği olarak, halkın onurunu ve çocuklarının geleceğini savunmak için tüm emekçilere ve vicdanlı insanlara sesleniyoruz:
Derhal!
● Evrensel ve Koşulsuz Ücretsiz Okul Yemeği Programı Başlatılsın! Tüm devlet okullarında, hiçbir ayrım gözetmeksizin, her çocuğa günde bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek sağlansın!
● Kapsamlı ve Adaletli Okul Gideri Destek Fonu Kurulsun! Kırtasiye, kıyafet ve kitaplar gibi tüm temel okul masrafları, ihtiyaç sahibi aileler için derhal ve tam olarak karşılansın!
● Eğitim ve İstihdam Politikalarında Yapısal Reform Yapılsın! Eğitim sistemi, işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilerek, çocuklarımızın geleceği güvence altına alınsın!
● Sermayeye Değil, Halka Kaynak Aktarılsın! Eğitim bütçesi, özel sektöre ve yandaşlara değil, kamusal eğitime ve evrensel destek programlarına yönlendirilsin!
Ey emekçi halk! Çocuklarımızın geleceği için birleşin! Bu sömürü düzenine karşı omuz omuza mücadele edin! Onların kâr hırsı, çocuklarımızın geleceğini çalıyor! Birlikte, bu gidişata dur diyeceğiz! Unutma, bir çocuk açsa, hepimiz açız!
Alıntılanan çalışmalar
1. Kırtasiye malzemelerine zam geldi: 3500 TL oldu – Ege Postası, https://www.egepostasi.com/…/Kirtasiye…/341014
2. Kırtasiye Malzemeleri Cep Yakıyor: Fiyatlar 4 Kat Arttı – Bizim Ankara, https://www.bizimankara.com.tr/kirtasiye-malzemeleri-cep…
3. 2024-2025 Eğitim Döneminde Forma Fiyatları Cep Yakıyor – Bizim …, https://www.bizimankara.com.tr/2024-2025-egitim-doneminde…
4. Taşımalı Eğitim yeni yönetmelik yayına girdi. işte değeişiklikler, https://tasimaliegitim.com/…/tasimali-egitim-yeni…/
5. Okul harcamaları: 7 yılda okul harcamaları %74 arttı – PervinKaplan.com, https://www.pervinkaplan.com/…/okul-harcamalari-7…/32064
6. Eğitim Harcamaları İstatistikleri, 2021 – TÜİK – Veri Portalı, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index…
7. Eğitim harcamaları 2022 yılında 587 milyar 438 milyon TL oldu – TÜİK – Veri Portalı, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index…
8. Eğitim harcamaları 2023 yılında 1 trilyon 130 milyar 844 milyon TL oldu – TÜİK – Veri Portalı, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index…
9. Eğitim masrafları altından kalkılmaz hale geldi – Gaziantep Sabah Gazetesi, https://gaziantepsabah.com/…/egitim-masraflari…/166331
10. Öğretmenlerin gözünden beslenme çantaları: Protein ve vitamin yok, karbonhidrat çok!, https://ekmekvegul.net/…/ogretmenlerin-gozunden…
11. Araştırma Makalesi İlçede öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları – DergiPark, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1273851
12. Yoksulluk ve çocuklar üzerine etkileri – Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, https://cshd.org.tr/article/view/642
13. Yoksulluk ve Aile İlişkisi: Çocuk Yoksulluğu – Sosyologer, https://www.sosyologer.com/yoksulluk-ve-aile-iliskisi…/
14. Bakan Tekin: 2023-2024 eğitim öğretim yılında 1 milyon 29 bin 250 öğrenciye ücretsiz öğle yemeği verildi – Anadolu Ajansı, https://www.aa.com.tr/…/bakan-tekin-2023-2024…/3393728
15. Öğrencilere ücretsiz yemek hizmeti – MEB KIRIKKALE İL MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ, https://kirikkale.meb.gov.tr/…/ogrencilere…/icerik/3128
16. MEB’den okullarda ücretsiz yemek için maddi durum şartı –
17. MEB Ücretsiz Okul Yemeği Projesinde Son Durum | Türkiye Eğitim Kampüsü – bilim şenliği, https://www.bilimsenligi.com/meb-ucretsiz-okul-yemegi…/
18. Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu Basın Açıklaması – TMMOB GIDA Mühendisleri Odası, https://www.gidamo.org.tr/…/tuerkiye-okul-yemegi…
19. EĞİTİM DÜZEYİNİN İŞSİZLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: GELİŞMİŞ VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN KARŞILAŞTIRILMASI EF – DergiPark, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/450499
20. KENTSEL YOKSULLUK BAĞLAMINDA ÇOCUK GÖZÜYLE YOKSULLUK VE YOKSUNLUK ALGISI – Pamukkale GCRIS Database, https://gcris.pau.edu.tr/bitst…/11499/50205/1/10524368.pdf
